ПЕРЕОСМИСЛЕННЯ ІНТЕР’ЄРНОГО ПРОСТОРУ: ЛЮДИНОЦЕНТРИЧНИЙ ПІДХІД ТА АДАПТИВНІ СТРАТЕГІЇ ПРОЄКТУВАННЯ
DOI:
https://doi.org/10.32782/2415-8151.2026.40.13Ключові слова:
дизайн інтер’єру, людиноцентричний дизайн, адаптивний дизайн, житловий інтер’єр, трансформація простору, інтер’єрний простір, сталий розвиток, інтер’єрна ієрархія, модульні системи, просторова оптимізація, сучасний дизайн, мультифункціональність, проєктна стратегіяАнотація
Мета. Метою дослідження є переосмислення ієрархії інтер’єрного простору та виявлення адаптивних стратегій проєктування, здатних забезпечити гнучку взаємодію між простором і користувачем в умовах мінливих соціально-економічних і життєвих сценаріїв. Методологія. У дослідженні використано теоретичний та аналітичний підхід, який включає аналіз сучасних наукових публікацій у сфері людиноцентричного та адаптивного проєктування. А також узагальнення існуючих практик, їх систематизація та класифікація трансформативних та адаптивних рішень. Результати. У роботі визначено адаптивність і трансформаційність як ключові принципи людиноцентричного підходу в інтер’єрному проєктуванні. Було запропоновано класифікацію адаптивності за основними векторами, а саме: адаптивність до людини і адаптивність до простору. Сформовані та систематизовані підходи до трансформації інтер’єру – через рух, багатофункціональність і сприйняття, що дозволяє формувати різні інтер’єрні сценарії без радикального втручання в простір. Наукова новизна. Вперше була сформульована дана класифікація просторової адаптивності за основними векторами. Розкриті систематизовані підходи до трансформації інтер’єру, що дозволяють розглядати їх як повноцінні альтернативні стратегії сучасного проєктування інтер’єру. Практична значущість. Отримані результати можуть бути використані у практиці інтер’єрного проєктування для створення гнучких, адаптивних середовищ. Запропоновані підходи сприяють підвищенню комфорту, функціональної ефективності та психологічної стабільності користувача без необхідності значних перепланувань, що є значною перевагою у період складної економічної ситуації.
Посилання
Bassey L., Mfon I., Aniefiok C. Adaptive partitioning systems in architecture: advancing flexible, sustainable, and climate-responsive interior environments. International Journal of Development, Sustainability and Environmental Management. 2025. Vol. 6, No. 2. P. 34–44. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.16737806.
Berke D., de Monchaux T. Transform: Promising places, second chances, and the architecture of transformational change. London: Phaidon Press, 2023.
Bradecki T. Open living room concept in contemporary houses – lessons from the design process and implementation. Architecture, Civil Engineering, Environment. 2016. Vol. 9, No. 2. P. 15–22.
Enwin A., Ikiriko T., Jonathan-Ihua G. The role of colours in interior design of liveable spaces. European Journal of Theoretical and Applied Sciences. 2023. Vol. 1, No. 4. P. 242–262. DOI: https://doi.org/10.59324/ejtas.2023.1(4).25.
Falagan D. Human-centered design for flexible and inclusive housing. Housing and Society. 2024. Vol. 52. P. 1–20. DOI: https://doi.org/10.1080/08882746.2024.2386472.
Gajwani N., Rana D. P. Optimizing residential spaces: the role of multifunctional furniture in enhancing functionality. International Journal of Housing and Human Settlement Planning. 2024. Vol. 10, No. 1. P. 32–46. DOI: https://doi.org/10.37628/ijhhsp.
Karunya S. Analysing the modular design strategies to enhance the adaptive capacity of buildings. International Journal of Scientific Research in Engineering and Management. 2024. Vol. 8. P. 1–5. DOI: https://doi.org/10.55041/IJSREM29615.
Obeidat A., Obeidat A. Interior design strategies for improving quality of life: how can residential spaces reflect a healthy lifestyle and psychological comfort. International Journal for Housing Science and Its Applications. 2024. Vol. 45. P. 71–86. DOI: https://doi.org/10.70517/ijhsa4547.
Saied A., Abdullah R., Ali J. Impact of flexible furniture on small spaces in residential apartment with smart solutions. Nanotechnology Perceptions. 2024. Vol. 20 (Suppl. 3). P. 819–832. DOI: https://doi.org/10.62441/nano-ntp.v20iS3.61.
Samancioglu N. Human-centered design & methodology: what interior designers need to know about human-centered design and methods: Master’s thesis. Politecnico di Milano, 2017.
Saxena A., Qamruddin P., Dubey P. The tactile sensory experience in interior design: exploring the impact of touch on emotional responses. International Journal for Research in Applied Science and Engineering Technology. 2023. Vol. 11, Iss. 5. P. 120–129. DOI: https://doi.org/10.22214/ijraset.2023.51402.
Singh P. The material touch: exploring how surface textures and finishes affect user experience in interior design. Journal of Engineering and Technology Management. 2025. Vol. 76. P. 620–633.
Sosa M. Adaptive ephemeral interiority: upcycling site-specific interiors. Interiority. 2022. Vol. 5, No. 2. P. 155–178. DOI: https://doi.org/10.7454/in.v5i2.186.
Srinivas D. An approach to sustainable architecture through adaptive reuse of building materials for restaurant interiors. Research Developments in Science and Technology. 2022. Vol. 9. P. 9–33. DOI: https://doi.org/10.9734/BPI/RDST/V9.
Staehr E. R., Stevik T. K., Houck L. D. Adaptability in the building process: a multifaceted perspective across the life cycle of a building. Buildings. 2025. Vol. 15, No. 7. P. 1119. DOI: https://doi.org/10.3390/buildings15071119.
The interior design questionnaire: complete guide. IDBS (Interior Design Business School). URL: https://www.idbs.online/the-interior-designquestionnaire-complete-guide/ (accessed: 22.03.2026).
Velázquez Peña J. A. How does interior design influence the sensory and emotional experience of people who inhabit a space? Preprints. 2025. DOI: https://doi.org/10.20944/preprints202506.1488.v1.
Yu J. Research on the application of smart home in interior design. Communications in Humanities Research. 2024. Vol. 43, No. 1. P. 162–167. DOI: https://doi.org/10.54254/2753-7064/43/20240157.
Zhou Y., Pan Y. A generative AI framework for adaptive residential layout design responding to family lifecycle changes. Buildings. 2025. Vol. 15, No. 22. P. 4155. DOI: https://doi.org/10.3390/buildings15224155.
Степанюк А., Кюнцлі Р., Бесага І. Симбіоз концептуальної та адаптивної архітектури при ревіталізації пам’яток історичної спадщини. Вісник Львівського національного університету природокористування. Серія: Архітектура та будівництво. 2024. № 25. С. 119–128. DOI: https://doi.org/10.31734/architecture2024.25.119.
##submission.downloads##
Опубліковано
Як цитувати
Номер
Розділ
Ліцензія

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.









